Over lokale respons, regeneratie en de illusie van controle Het begon niet met een theorie. Niet met een boek. Niet met een wetenschappelijk artikel. Het begon met vier kippen. Toen ik in 2025 besloot kippen te gaan houden, deed ik dat vooral omdat ik plezier beleef aan dieren en aan
Over discriminatie, narratief en het verlies van de ander Inleiding — wanneer het dichtbij komt De voorgaande beschouwingen raken aan een vraag die zich niet laat opsluiten in theorie. Zij keert terug, telkens wanneer samenlevingen onder druk komen te staan. Wie denkt aan Noord-Ierland, de Balkan of het Midden-Oosten,
Over de rol van ethos in het bewaren van menselijke verhoudingen Inleiding — voorbij analyse Na het zien van hoe discriminatie ontstaat — niet uit verschil, maar uit reductie — en hoe die reductie zich systemisch kan verankeren, blijft een vraag over die zich niet laat ontwijken. Wat houdt orde eigenlijk in stand?
Over hoe systemen verschillen nodig hebben — en toch de ander kunnen verliezen Inleiding — een noodzakelijke maar riskante vaardigheid Na het voorgaande essay dringt zich een vraag op die niet eenvoudig te ontwijken is. Als discriminatie niet begint bij verschil, maar bij een verstoring in onze manier van kijken, waar voltrekt
Over discriminatie en het telkens terugkerende verlies van samenhang Inleiding — een vroege ervaring Er zijn ervaringen die zich niet laten terugplaatsen in het verleden. Ze verdwijnen niet, maar blijven op de achtergrond aanwezig als een stille maatstaf. Soms worden ze opnieuw wakker geroepen — zoals nu, bij het lezen van De
Soms zijn er thema’s die zich niet laten afsluiten. Ze keren terug, niet omdat zij nieuw zijn, maar omdat zij ons blijven aanspreken op iets dat nog niet is uitgeput. Discriminatie is zo’n thema. Niet alleen als maatschappelijk probleem, maar als een verschijnsel dat iets blootlegt over de
Over economie, ritme en de prijs van permanente participatie Wij leven in een tijd waarin economische activiteit bijna vanzelfsprekend is geworden. Produceren, consumeren, investeren, groeien, optimaliseren — het vormt de achtergrondmuziek van het moderne leven. Zelfs wie kritisch staat tegenover het huidige economische systeem, merkt vaak hoe moeilijk het is zich
Over risico, perceptie en het verlies van onderscheidingsvermogen In moderne samenlevingen lijkt het woord crisis zijn oorspronkelijke betekenis te hebben verloren. Het duikt op in vrijwel elk domein van het publieke leven: klimaatcrisis, stikstofcrisis, energiecrisis, gezondheidscrisis, democratische crisis. De indruk ontstaat dat de werkelijkheid zelf steeds instabieler wordt. Maar er
Een reeks overdenkingen over Hermeneutiek Soms wordt een vraag pas scherp wanneer zij niet langer abstract blijft, maar een gezicht krijgt. Wanneer het niet meer gaat over wat in algemene zin mogelijk of toegestaan is, maar over een concrete situatie die zich niet laat wegdenken. Loonstra beschrijft zo’n situatie.
Over de rol van instituties in het stabiliseren van narratieven In de voorgaande essays van deze reeks kwamen verschillende verschijnselen aan de orde die op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken lijken te hebben. De zeldzaamheid van goede vragen. De opkomst van narratieven. De verleiding van eenvoudige verklaringen.
Een reeks overdenkingen over Hermeneutiek Wanneer de spanning tussen tekst en werkelijkheid zich aandient, lijkt de vraag onvermijdelijk: hoe lossen we haar op? Moet de tekst anders gelezen worden, zodat zij beter aansluit bij wat wij ervaren? Of vraagt de werkelijkheid om correctie van onze interpretatie? Misschien ligt de weg
Kan een moderne samenleving nog waarheidsgetrouw bestuur verdragen? Wie zich verdiept in het boek Why Leaders Lie: The Truth About Lying in International Politics van de politicoloog John J. Mearsheimer, wordt getroffen door een paradoxale conclusie. Leiders liegen volgens hem relatief zelden tegen andere staten, maar beduidend vaker tegen hun
Overige essays
Een reeks overdenkingen over Hermeneutiek Er zijn momenten waarop een tekst niet alleen vragen oproept, maar ons ook dwingt om na te denken over de manier waarop wij die tekst lezen. Niet de inhoud staat dan op de voorgrond, maar het proces van verstaan zelf. Dat moment doet zich voor
Overige essays
Een reeks overdenkingen over Hermeneutiek In recente beschouwingen heeft Loonstra de vinger gelegd bij een spanning die velen zullen herkennen. Er zijn situaties waarin een ogenschijnlijk heldere lezing van de Schrift wringt met de werkelijkheid waarin mensen leven. Niet aan de randen van het bestaan, maar juist daar waar het
Boekbespreking
Over het werk van Roxane van Iperen Er zijn momenten waarop je iets ziet dat er altijd al was. Niet omdat het plotseling is ontstaan, maar omdat het je ineens opvalt. Iemand wijst je erop, of je blik valt er toevallig op, en je vraagt je af hoe het mogelijk
Overige essays
Een reeks overdenkingen over Hermeneutiek Soms zijn er momenten waarop een tekst die je jarenlang hebt gelezen, ineens begint te wringen. Niet omdat de woorden veranderd zijn, maar omdat de werkelijkheid zich anders aandient. Wat eerder helder leek, wordt ongemakkelijk. Wat vanzelf sprak, roept vragen op. Dat gebeurt niet alleen
Hermeneutiek
Een reeks overdenkingen over Hermeneutiek Voorwoord In een tijd waarin vragen rond waarheid, betekenis en toepassing steeds nadrukkelijker naar voren komen, staat ook de uitleg van de Bijbel onder spanning. Oude woorden worden opnieuw gelezen, vertrouwde kaders heroverwogen, en wat ooit vanzelfsprekend leek, wordt onderwerp van gesprek en soms van
Orde en Samenhang
Over macht, orde en het vergeten van de bron Inleiding — de veelheid van crises Wie de wereld van vandaag beziet, ziet geen gebrek aan analyses. We spreken over: * economische ongelijkheid * ecologische ontwrichting * politieke polarisatie * technologische vervreemding En steeds opnieuw klinkt de diagnose: systemen zijn ontspoord. In Het eind van de
Overige essays
Een gesprek met Ivan Illich Soms helpt een denker uit een eerdere generatie om een verschijnsel van onze eigen tijd scherper te zien. In de jaren zestig en zeventig waarschuwde de Oostenrijks-Mexicaanse denker Ivan Illich voor een ontwikkeling die in onze tijd steeds zichtbaarder wordt: systemen die oorspronkelijk bedoeld
Overige essays
Over ethiek, waarheid en de ordening van het handelen “Vrijheid is niet dat men kan doen wat men wil, maar dat men kan willen wat goed is.” Augustinus In het spreken over vrijheid wordt vaak verondersteld dat de mens in staat is zelf richting te geven aan zijn handelen. Wanneer
Orde en Samenhang
Over complexiteit, aandacht en de menselijke neiging tot versimpeling De werkelijkheid is zelden eenvoudig. Toch hebben mensen een sterke neiging om haar te verklaren met verhalen die juist wél eenvoudig zijn. Wanneer een verschijnsel moeilijk te begrijpen is, groeit vaak de behoefte aan een verklaring die helder, overzichtelijk en overtuigend
Overige essays
Over autonomie, orde en de voorwaarde van leven “In nature nothing exists alone.” — Rachel Carson In veel van onze tijdgebonden discussies verschijnt vrijheid als een vanzelfsprekend ideaal. Zij wordt vaak begrepen als de afwezigheid van grenzen: vrij zijn betekent kunnen doen wat men wil, zonder beperking van buitenaf. Maar wat
Orde en Samenhang
Waarom een samenleving zonder onderscheidingsvermogen kwetsbaar wordt voor haar eigen verhalen Een van de merkwaardige verschijnselen van onze tijd is dat er tegelijkertijd meer informatie beschikbaar is dan ooit tevoren en toch een groeiend gevoel van verwarring bestaat over wat waar is en wat niet. Nieuws, analyses, rapporten en commentaren
Overige essays
Over stikstof, narratief en bestuurlijke rechtvaardigheid “Where there is no order there is no freedom.” T.S. Eliot Het Nederlandse stikstofdebat wordt vaak verwoord in krachtige beelden. Zo sprak een voormalig minister (2020): “We stoten in Nederland teveel stikstof uit en dat is een stofje dat als je er teveel